تاثیر روابط خواهر، برادری بر شکل گیری شخصیت

تاثیر روابط خواهر، برادری بر شکل گیری شخصیت
برگرفته از کتاب:” خواهر ، برادر های سازگار”
نوشته ی آدل فابر و ایلین مازلیش
مترجم: مژگان جهانگیر
مقدمه :
رابطه میان خواهر و برادر؛ یکی از عمیق ترین و پایدار ترین پیوند های انسانی است که نقش موثری در شکل گیری شخصیت فرد ایفا می کند . این رابطه ، گر چه در بستر خانواده و زیر سایه والدین شکل می گیرد ، اما دارای دینامیک ها و ویژگی منحصر به فردی است که گاه می تواند سازنده و گاه چالش بر انگیز باشد . در این مقاله با تکیه بر نکات کلیدی مطرح شده در کتاب « خواهر و برادر های سازگار» به بررسی تاثیرات روان شناختی رابطه خواهر و برادر ، نقش والدین در مدیریت این رابطه ، و راهکارهای تقویت آن می پردازیم .
نقش والدین در شکل گیری رابطه سالم خواهر و برادری:
یکی از تصورات رایج والدین این است که اگر تبعیض قائل نشوند، فرزندان خود را با هم مقایسه نکنند و به طور مساوی محبت نشان دهند، رقابت و درگیری بین خواهر و برادران شکل نمی گیرد . با این حال تجربه نشان می دهد که حتی در شرایط مطلوب نیز اختلاف نظر ، رقابت، و مشاجره بین فرزندان امری طبیعی و گاه اجتناب ناپذیر است. نکته مهم نحوه برخورد والدین با این اختلافات است . بسیاری از والدین بدون آگاهی ،یا رفتار های فرزندان را سرکوب می کنند یا یکی را مقصر و دیگری را مظلوم جلوه می دهند . درحالی که می توان با روش هایی ساده ولی اصولی ، به مدیریت بهتر این رابطه کمک کرد .
راهکارهای مدیریت احساسات منفی بین خواهر و برادر :
- 1- پذیرفتن احساسات فرزندان به جای سرکوب آن ها: به جای نادیده گرفتن ناراحتی کودک، احساساتش را بازگو و تایید کنید ؛مثال:« حتما حرف برادرت خیلی ناراحتت کرده.» این روش به کودک کمک میکند احساساتش را درک شده ببیند و به شیوه ای سالم آن ها را بیان کنید .
- 2-بیان خواسته های غیر ممکن در قالب خیال و آرزو: مثال:«می فهمم از سر و صدای بابا موقع انجام تکالیف ناراحتی ، حتما دوست داشتی اول ازت اجازه می گرفت.»
- 3- کمک به تخلیه احساسات با روش های خلاقانه و غیر مستقیم: نوشتن نامه ، نقاشی ، یا بازی های نمایشی می تواند ابزاری مناسب برای بیان خشم و رنجش باشد .
- 4- جلوگیری از خشونت ؛ آموزش های شیوه های بیان خشم: والدین باید به فرزندان خود بیاموزند احساسات منفی را از طریق کلام ، نه رفتار تهاجمی ، ابراز کنند .
- 5- به جای آنکه ادعا کنید هر دو را به یک اندازه دوست دارید : به کودک نشان دهید که علاقه ی شما به او ، احساس منحصر به فرد است .
عوامل تاثیر گذار بر رابطه خواهر و برادر :
روابطه خواهر و برادری ، ترکیبی از دو نیروی متضاد را در خود دارد : نیروی دافعه: که باعث میشود هر فرزند بخواهد هویت مستقل خود را تعریف کند .
نیروی جاذبه: که حس تعلق و همراهی را ایجاد می کند . پدر و مادر می توانند با مشاهده دقیق رفتار های روزمره، فرزندان ، محرک های این دو نیرو را شناسایی کرده و محیطی فراهم کنند که فرزندان در آن یاد بگیرند چطور با تفاوت ها کنار بیایند و همزیستی مسالمت آمیز داشته باشند .
راهکار های تقویت رابطه ی خواهر و برادری:
- 1- گذشت و صبوری : روابط سالم به زمان نیاز دارند ، آموزش گذشت ، تحمل و همدلی بسیار مهم است .
- 2- حمایت عاطفی : خواهر و برادر باید یادبگیرند در موقعیت های مختلف پشتیبان هم باشند .
- 3- اجتناب از تمسخر و بی احترامی در جمع : تحقیر در جمع می تواند رابطه ی خواهر و برادری را به شدت آسیب پذیر کند .
- 4- انتقاد سازنده: انتقاد باید همراه با احترام و بیان نقاط مثبت باشد .
- 5- نقش کلیدی والدین: والدین باید الگوی عملی ارتباط سالم باشند و با گفتار فضای خانه را به محیطی امن برای بروز احساسات تبدیل کنند
نتیجه گیری :
داشتن خواهر یا برادر نعمتی بزرگ است که در دوران کودکی شاید به خوبی درک نشود ، اما در طول زندگی تبدیل به منبعی از حمایت عاطفی، یادگیری اجتماعی و رشد فردی می شود . والدین با آموزش مهارت های ارتباطی و تقویت هوش هیجانی فرزندان خود، می توانند کمک کنند که این رابطه ، مسیری سازنده برای شکل گیری شخصیت و تقویت روابط اجتماعی باشد .
“به امید روزی که هر کودک ، در کنار خواهر با برادر خود ، رشد، حمایت و عشق را تجربه کند.”
گردآورنده : نازنین رقیه محیاپور