نقش والدین در عزت نفس نوجوانان
- تیم سایت هنردونی
- مقالات
مقدمه:
عزت نفس بالا یکی از بهترین هدیه هایی است که مادر و پدر می توانند به فرزندشان بدهند. نوجوانی که عزت نفس بالایی دارد،راحت تر با دیگران روابط سالم برقرار می کند در مدرسه و در آینده در محل کارش موفق تر است و به رضایت و شادی درونی می رسد. یکی از پایه های امنیت در فرزند عزت نفس است. عزت نفس فرزندان به اعتماد به نفس والدین استوار است.
عزت نفس چیست:
عزت نفس مجموعه ای از عقاید و احساساتی است که هر فرد درباره خود دارد. احساس شایستگی و احساس دوست داشتن در نوجوان حائز اهمیت است؛مانند زرهی که او را در مقابل سختی ها حفظ می کند. به نوجوانتان روحیه و امید بدهید. برایش دیدگاه روشنی از آینده را تصویر کنید و میزان اثر بخشی تصمیمات کنونی او را در به ثمر رسیدن آن گوشزد کنید
شباهت و تفاوت عزت نفس و اعتماد به نفس:
شباهت این دو:
1_ رویکرد مثبت در زندگی
2_پذیرش ایرادات احتمالی رفتاری خود
3_تمرکز روی توانایی ها و تلاش برای رفع نقص ها
4_ درک لیاقت خود برای داشتن زندگی خوب
تفاوت این دو:
1_ اعتماد به نفس عینی است اما،عزت نفس ذهنی است.
2_اعتماد به نفس درک توانایی های خاص است اما، عزت نفس درک ارزش خود است.
3_اعتماد به نفس قابل ارزیابی است اما، عزت نفس غیر قابل سنجش و اندازه گیری است.
دلیل اهمیت عزت نفس در نوجوانان:
عزت نفس به نوجوان کمک می کند تا با اعتماد به نفس به تصمیم گیری های روزانه بپردازد و واکنش های مثبت تری به زندگی داشته باشد. تصمیماتی که بر اساس عزت نفس گرفته می شوند، تاثیر زیادی در مسیر زندگی و تجربه های فرد دارند. عزت نفس بر سلامت روان، روابط اجتماعی، موفقیت تحصیلی و آینده تاثیر دارد.
عزت نفس غالبا در چه سنی و در چه محیطی شکل می گیرد؟
عزت نفس از یک سن مشخص به وجود نمی آید،بلکه از دوران کودکی کم کم شکل می گیرد و در طول زندگی تغییر می کند. با این حال دوران کودکی و نوجوانی مهم ترین زمان برای شکل گیری آن هستند. دوران کودکی(3تا12 سال):در کودکی رفتار والدین، میزان محبت و حمایتی که والدین دارند، تشویق کردن او، تاثیر زیادی بر عزت نفس دارد.
دوران نوجوانی: در این سن، هویت فرد درحال شکل گیری است. عواملی مثل؛رابطه با دوستان،عملکرد در مدرسه و پذیرفته شدن در جمع همسالان اهمیت بیشتری پیدا می کنند. از نظر محیطی هم خانواده،مهم ترین نقش را دارد. چون اولین جایی است که فرد احساس ارزشمندی را تجربه می کند.
از نظر رواشناسان، خانواده مهم ترین بستر شکل گیری عزت نفس نوجوان است. آنها معتقداند که والدین با شیوه تربیت،نحوه ابراز محبت و احترام به شخصیت فرزند،نقش تعیین کننده ای در احساس ارزشمندی او دارند.
به باور آنها: محبت همراه با احترام باعث می شود نوجوان احساس ارزشمندی و امنیت کند. تشویق تلاش و توانایی ها ،نه صرفا نتیجه ،اعتماد به نفس و عزت نفس را افزایش می دهد.
عوامل موثر در کاهش عزت نفس نوجوان:
عوامل مختلفی می توانند باعث کاهش عزت نفس شوند،از جمله تجربه های منفی در دوران کودکی مانند آزار و اذیت،تبعیض و مشکلات خانوادگی،همچنین مشکلات تحصیلی، استرس مداوم، مشکلات جسمی و روحی و تجربه های تلخ زندگی نیز می توانند عزت نفس فرد را کاهش دهند.
عوارض کمبود عزت نفس:
کمبود عزت نفس می تواند منجر به اضطراب،استرس، تنهایی و افسردگی شود و به اختلال در روابط اجتماعی و عاشقانه بیانجامد. این وضعیت همچنین عملکرد تحصیلی را تحت تاثیر قرار داده است.
از خصوصیات بارز نوجوانی که عزت نفس ناسالمی دارد:
این است که چیز های منفی را به خودش می گیرد و این بخاط زخم و تصور منفی درونی است که نسبت به خودش دارد و وقتی اون در یک دورانی دیده و شنیده که آدم با ارزشی نیست،طبیعی است که الان وقتی یکی میگه تو با ارزش نیستی رجوع می کنه به درونش و اون خاطرات منفی گذشته اش رو به یاد میاره و با توجه به دیتا هایی که توی حافظه اش دارد بیاد میارد که چون من یک روزی از پدرم و مادرم و اطرافیانم شنیدم که آدم با ارزشی نیستم پس این فردی هم که الان دارد به من ناسزا میگه و توهین میکند حق مسلم خودش می داند، چون من از عزیزترین آدمای زندگی ام یه روزی شنیدم که من با ارزش نیستم و این محتوایی که الان توی حافظه ام وجود دارد همشان کواه این است که الان فرد مقابلم به خودش این اجازه را بده که به من توهین کند.
چگونه عزت نفس نوجوان را بالا ببریم؟
1_تشویقشان کنید: نوجوان را بر اساس تلاشی که کرده اند و در ازای یک کار مشخص تشویق کنید.
2_ فرصت تصمیم گیری بدهید: به نوجوان اجازه بدهید در موقعیت های مختلف خودشان به تنهایی تصمیم بگیرند.
3_ بگذارید نوجوان ریسک کنند: اجازه دهید نوجوان ریسک کند تا بتواند عزت نفس خود را تقویت کنند.
4_ واگذاری مسئولیت ها: به فرزندان خود مسئولیت هایی را واگذار کنید تا به او نشان دهید توانایی انجام چه کارهای مهمی را دارد.
5_از اشتباهانشان درس بگیرند: به فرزندان خود کمک کنید از اشتباهانشان درس بگیرند و مشکلاتشان را خودشان بر طرف کنند.
6_ الگو شوید برای فرزندانتان: خودتان تبدیل به بهترین الگوی عزت نفس برای فرزندتان شوید.
نتیجه گیری:
داشتن عزت نفس سالم برای نوجوان ضروری است. زیرا نوجوان باید همواره بتواند خودش را ارزش گذاری کند و در مقابل هویت خود احساس مثبت داشته باشد و از خوش انتظار واقع بینانه داشته باشد،و احترام به خود را حفظ کند ،و به ارزش هایش پایبند باشد ،خودش را همانطور که هست بپذیرد و احساس ضعف و نا امنی را در خود از بین ببرد و علاوه بر این در تصمیم گیری ها دچار مشکل نمی شوند.
گردآورنده:نازنین رقیه محیاپور
آیا این نوشته برایتان مفید بود؟
